Bilgi Nedir?
Felsefede esas olan bilgi ve bu bilgiye kavuşmaktır. Pekela “bilgi” nedir ve ne tür bilgiler vardır? Bilgi, insan (özne) ile çevresi arasında kurduğu ilişkidir. Bu ilişki sonucu çıkan bilgi , yöntemli yürütülen bir düşünmenin ve refleksiyonun ürünüdür. Bilgi, suje(özne) ile obje (nesne) arasındaki eylemin sonucunda ortaya çıkar. Burada suje, bilen, bilme yetisine sahip olan insan, obje ise insanın dışındaki her şeydir (Suje: bilen özne, obje: bilinen nesne). Bir nesneyi, o nesne (karşımızda) olmaksızın tasarladığımızda ise buna “imgelem” (tasavvur gücü) diyoruz. Buna benzer ‘hayal etme’, ‘hatırlama’, ‘düşünme’ de bilginin ilgileri arasında olup tüm bunlara ”bilgi aktı” da diyoruz. “Kavram” ise bir nesnenin zihinsel tasarımı olup diğer bir ifadeyle öznenin eşya ve olgulara yani ‘nesne’ye verdiği adların zihinsel ve soyutlanmış durumudur.Bilgi Türleri
Bu konuda ele alınacak bilgi türleri ise “gündelik bilgi” ve ”bilimsel bilgi” olarak birbirinden ayrılsa da çeşitli bilgi türleri de mevcuttur. Ludwig Wittengstein‘e göre mevcut olan bilgi türleri şu şekilde sıralanır;
a. Gündelik Bilgi: Gündelik bilgi duyu organlarımızla yöntemsiz olarak edindiğimiz ve birbirleri arasında zorunlu bağlantılar bulunmayan düzensiz bilgilerdir. Günlük hayatta yaşadığımız deneyimlerle elde ettiğmiz bu bilgiler bizim için hayatı kolaylaştıran nitelik taşırlar. Bu bilgiye “yaşantısal bilgi” de denilebilir. Bu tür yaşantısal bilgilerle sıradan bir insan herhangi bir konudaki birikimlerini basit ve günlük bir dille ifade eder. Burada deneme yöntemiyle genellemeler elde edilir. Buna örnek olarak şifalı bitkilerin hastalıkları tedavi etmesi veya samırsaklı yoğurtun zehirlenmelere karşı etkili olduğu bilgisi verilebilir.
b. Teknik Bilgi
c. Sanat Bilgisi
d. Bilimsel Bilgi
e. Felsefi Bilgi
BİLGİ EDİNMENİN BİLİMSEL OLMAYAN YÖNTEMLERİ
İnsanlığın “kültürel evrim” serüveninin, ilk maddesel aracını yontarken aynı zamanda kafasında onun simgesel karşılığını kurmasıyla başladığı söylenebilir. Kültürel evrimi boyunca hem maddi araçlarını (teknolojiyle) hem simgesel araçlarını (bilgi edinmeyle) geliştirme yolunda çeşitli yöntemlere başvurmuştur. Simgesel araçlar edinmenin belli başlı yöntemleri olarak pratik, soyut düşünüş, sezgi ve onun dinsel biçimleri olan “vahiy”, “spekülasyon” ile “gözlem ve deney” sayılabilir.
